PEDALLARIN SESSİZ İTİRAZI

Şehirler büyüyor. Her geçen gün yeni yollar açılıyor, yeni köprüler kuruluyor, yeni binalar gökyüzüne doğru yükseliyor. Teknoloji ilerliyor, araçlar çoğalıyor, hayatın hızı artıyor. Ancak bütün bu gelişmişlik görüntüsünün içinde gözden kaçan bir gerçek var. İnsan, kendi kurduğu düzenin içinde giderek daha fazla yoruluyor.

PEDALLARIN SESSİZ İTİRAZI Zeynep MERÇAN | İstanbul  Nisan 2018'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 3 Haziran'ı Dünya Bisiklet Günü ilan etti. Dünya Bisiklet Günü kararı, iki yüzyıldır kullanımda olan bisikletin benzersizliğini, uzun ömürlülüğünü ve çok yönlülüğünü ve bunun basit, uygun fiyatlı, güvenilir, temiz ve çevreye uyumlu sürdürülebilir bir ulaşım aracı. Sabahın erken saatlerinde başlayan koşuşturma, akşamın geç saatlerine kadar sürüyor. Trafikte geçen saatler, birbirine benzeyen günler, sürekli yetişme telaşı ve hiç bitmeyen bir acele hali hayatın doğal bir parçası gibi kabul ediliyor. Oysa insanlık tarihi boyunca hiçbir dönem bu kadar hızlı yaşanmadı. Belki de bu yüzden hiçbir dönem bu kadar yorgun hissedilmedi. Dünya Bisiklet Günü, tam da bu noktada karşımıza çıkıyor. Bir ulaşım aracından çok daha fazlasını temsil eden bisiklet, aslında modern hayatın dayattığı hız kültürüne karşı sessiz bir itiraz niteliği taşıyor. Çünkü bisiklet yalnızca bir yerden başka bir yere gitmenin aracı değildir. O, insanın kendi ritmini yeniden bulmasının, kendi nefesini yeniden duymasının ve hayatla arasındaki bağı yeniden kurmasının sembolüdür. Bir bisikletin tekerlekleri dönerken yalnızca mesafe kat edilmez. İnsan çevresini fark eder. Sokakları görür, ağaçları fark eder, gökyüzüne bakar, rüzgârı hisseder ve günümüz şehirlerinde unuttuğumuz birçok şeyi yeniden hatırlar. Ne yazık ki modern kentler artık insan odaklı değil, araç odaklı tasarlanıyor. Geniş yollar yapılırken kaldırımlar daralıyor, otoparklar artarken parklar azalıyor, çocukların oyun oynayabileceği alanlar küçülürken beton alanlar büyüyor. İnsanların yürüyebileceği, bisiklete binebileceği güvenli alanlar oluşturmak yerine, daha fazla araç için daha fazla alan yaratılıyor. Oysa sürdürülebilir bir gelecek yalnızca büyük çevre projeleriyle kurulmaz. Bazen küçük görünen tercihler büyük değişimlerin başlangıcı olur. Bisiklet de bu tercihlerden biridir. İklim krizinin her geçen gün daha görünür hale geldiği bir dönemde yaşıyoruz. Kuraklıklar, seller, orman yangınları ve aşırı hava olayları artık dünyanın uzak köşelerinde yaşanan istisnai olaylar olmaktan çıktı. Her biri günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Uzmanlar yıllardır aynı gerçeği söylüyor. Eğer yaşam alışkanlıklarımızı değiştirmezsek, geleceğin dünyası bugünden çok daha zor koşullara sahip olacak. Bu nedenle bisiklet yalnızca çevre dostu bir ulaşım seçeneği değildir. Aynı zamanda geleceğe karşı duyulan sorumluluğun da bir göstergesidir. Ancak mesele sadece çevre değildir. Bisiklet aynı zamanda sağlık demektir. Hareket demektir. İnsan bedeninin unutulan doğal ritmine dönüş demektir. Günümüz insanı teknolojik imkânlarla çevrili olmasına rağmen tarihin belki de en hareketsiz yaşamlarından birini sürdürüyor. Saatler boyunca masa başında oturuyor, ekranlara bakıyor, yürümeyi ve hareket etmeyi giderek daha az tercih ediyor. Oysa beden hareket etmek için yaratılmıştır. Kasların, kalbin ve zihnin sağlıklı kalabilmesi için harekete ihtiyaç vardır. Bisiklet bu ihtiyacı karşılayan en sade ve en etkili araçlardan biridir. Belki de bu yüzden Dünya Bisiklet Günü yalnızca bir farkındalık günü değildir. Aynı zamanda bir hatırlatma günüdür. Hayatın sürekli hızlanmak zorunda olmadığını hatırlatır. İnsanın yalnızca yetişmek için değil, yaşamak için de var olduğunu hatırlatır. Şehirlerin araçlara değil, insanlara ait olması gerektiğini hatırlatır. Ve en önemlisi, bazen büyük değişimlerin sessizce dönen iki tekerleğin üzerinde başlayabileceğini hatırlatır. Okuduğunuz için teşekkür ederim.