500 metre uzay aynası: Tek telefon sinyali her şeyi değiştirebiliyor

500 metre olan uzay aynası: Tek telefon sinyali her şeyi değiştirebiliyor

Çin'in güneybatısındaki Guizhou eyaletinde dağların arasına inşa edilen FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope), modern astronominin en gelişmiş gözlem merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 500 metre çapındaki dev radyo teleskobu, evrenden gelen son derece zayıf radyo sinyallerini tespit ederek bilim dünyasına önemli veriler sağlıyor.

500 METRELİK DEV TELESKOP

2016 yılında hizmete alınan FAST, tek parça çanak yapısıyla dünyanın en büyük radyo teleskobu olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 30 futbol sahası büyüklüğündeki toplama alanı sayesinde binlerce ışık yılı uzaklıktan gelen radyo sinyallerini algılayabiliyor.

Bilim insanları, bu sistem sayesinde pulsarlar, hızlı radyo patlamaları (FRB) ve evrenin en gizemli kozmik olayları üzerine araştırmalar yürütüyor.

CEP TELEFONU BİLE PARAZİT OLUŞTURABİLİYOR
FAST'ın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise olağanüstü hassasiyeti. Uzmanlara göre, yakındaki bir cep telefonu, Wi-Fi cihazı, uzaktan kumanda ya da elektromanyetik dalga yayan başka bir elektronik ürün bile teleskobun topladığı sinyalleri olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle gözlemevinin çevresinde son derece sıkı elektromanyetik sessizlik kuralları uygulanıyor.

BİNLERCE KİŞİ BÖLGEDEN TAŞINDI
Çin yönetimi, teleskobun sağlıklı çalışabilmesi için çevresinde özel koruma alanları oluşturdu. Bu kapsamda 9 binden fazla kişinin bölgeden taşındığı belirtiliyor.

Ayrıca teleskobun çevresindeki 5 kilometrelik alanda radyo frekansı yayan cihazların kullanımı yasaklanırken, daha geniş bir bölgede de elektronik haberleşmeye yönelik çeşitli kısıtlamalar uygulanıyor.

ZİYARETÇİLER TELEFONLARINI TESLİM EDİYOR
Bilimsel çalışmaların yanı sıra turistik ilgi de gören FAST'ı ziyaret edenler, gözlemevi alanına girmeden önce cep telefonları ve diğer elektronik cihazlarını görevlilere teslim etmek zorunda kalıyor.

Böylece teleskobun yaptığı hassas gözlemlerin dış kaynaklı elektromanyetik sinyallerden etkilenmesi önlenmeye çalışılıyor.

UYDULAR YENİ BİR MEYDAN OKUMA OLUŞTURUYOR
Tüm önlemlere rağmen uzmanlar, özellikle yörüngedeki uydu sayısının hızla artmasının radyo astronomisi açısından yeni zorluklar oluşturduğunu belirtiyor. Uyduların yaydığı elektromanyetik sinyallerin, FAST gibi yüksek hassasiyete sahip teleskopların çalışmalarını zaman zaman etkileyebildiği ifade ediliyor.

Bilim insanları, buna rağmen FAST'ın evrenin sırlarını çözmeye yönelik en önemli gözlem araçlarından biri olmayı sürdürdüğünü vurguluyor.