80 yıllık savaş izi denizden çıkarılacak: 'Cehennem Gemisi' için tarihi kurtarma operasyonu

80 yıllık savaş sırrı denizin dibinden çıkarılacak: 'Cehennem Gemisi' için tarihi kurtarma operasyonu

Filipinler'deki Subic Körfezi'nin derinliklerinde bulunan Oryoku Maru, II. Dünya Savaşı'nın en trajik olaylarından birinin sessiz tanığı olmaya devam ediyor. Yaklaşık 80 yıldır denizin dibinde yatan Japon nakliye gemisi, bu kez tarihi bir insani görev kapsamında yeniden gündeme geldi.

ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı ekipler, savaş sırasında yaşamını yitiren Amerikalı askerlerin kimliklerini tespit etmek ve ailelerine teslim edebilmek amacıyla batıkta kapsamlı bir çalışma yürütüyor.

"CEHENNEM GEMİSİ" OLARAK HAFIZALARA KAZINDI
Oryoku Maru, 13 Aralık 1944'te Filipinler'in başkenti Manila'dan yaklaşık 1.600 Amerikalı savaş esiriyle yola çıktı. Esirlerin büyük bölümü, aylar süren ağır esaret koşullarının ardından Japonya'ya naklediliyordu.

Ancak gemideki koşullar insanlık dışıydı. Savaş esirleri, havasız ve dar ambarlara sıkıştırılırken yeterli su, yiyecek ve hijyen imkanından mahrum bırakıldı. Hayatta kalanların anlatımlarına göre birçok kişi aşırı sıcak, susuzluk ve oksijen yetersizliği nedeniyle yaşamını yitirdi.

Bu nedenle savaş esirleri tarafından kullanılan "Cehennem Gemisi" tanımı, zamanla tarihe geçti.

MÜTTEFİK SALDIRISI TRAJEDİYİ DERİNLEŞTİRDİ
Oryoku Maru, 15 Aralık 1944'te ABD savaş uçakları tarafından Japon askeri nakliye gemisi sanılarak hedef alındı. Geminin savaş esirleri taşıdığı bilinmediği için düzenlenen saldırıda ağır hasar oluştu.

Bombardımanın ardından gemi Subic Körfezi'nde battı. Olay sırasında 250'den fazla savaş esiri hayatını kaybetti. Sağ kalanlar ise kurtarılmak yerine yeniden Japon birlikleri tarafından esir alınarak farklı gemilerle Japonya'ya gönderildi.

Yaklaşık 1.600 kişilik kafileden savaş sona erdiğinde yalnızca 400 kadar esirin hayatta kaldığı kayıtlara geçti.

80 YIL SONRA TARİHİ OPERASYON
Batık gemi onlarca yıl boyunca bulunduğu yerde bırakıldı. Ancak teknolojinin gelişmesiyle birlikte ABD Savunma Bakanlığı bünyesindeki Savunma Esirleri ve Kayıp Askerler Hesaplama Ajansı (DPAA), kapsamlı bir kurtarma projesini hayata geçirdi.

Yaklaşık on yıl süren planlamanın ardından Şubat 2026'da başlayan operasyon kapsamında tarihçiler, su altı arkeologları, adli antropologlar ve donanma dalgıçları ortak çalışma yürüttü.

EN MODERN TEKNOLOJİLER KULLANILIYOR
Batığın büyük bölümünün çökmesi nedeniyle ekipler son derece zorlu şartlarda görev yaptı. Çalışmalarda üç boyutlu haritalama sistemleri, özel metal kesme ekipmanları ve çamur tahliye teknolojileri kullanıldı.

Gemiden çıkarılan her bulgu titizlikle inceleniyor. Bir düğme, bir ayakkabı, metal kimlik etiketi ya da küçük bir kemik parçası bile kayıp askerlerin kimliklerinin belirlenmesinde kritik önem taşıyor.

AİLELER İÇİN 80 YILLIK BEKLEYİŞ SONA EREBİLİR
Operasyon yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda insani yönüyle de büyük önem taşıyor. ABD ordusunun yıllardır sürdürdüğü "Hiçbir asker geride bırakılmaz" anlayışı doğrultusunda yürütülen çalışma sayesinde, onlarca ailenin yaklaşık 80 yıldır beklediği belirsizliğin sona ermesi hedefleniyor.

Uzmanlar, Oryoku Maru'da yürütülen bu çalışmanın hem teknik zorlukları hem de tarihi önemi nedeniyle bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı su altı savaş mezarı kurtarma operasyonlarından biri olarak değerlendirildiğini belirtiyor.