Nevruz! Nevruz Bayramı 2026

Zeynep Merçan: Zamanın Derinliklerinden Yükselen Bir Kimliğin Sessiz ve Görkemli Uyanışı

İnsan, bazen bir takvim yaprağının masum değişimiyle değil, köklerinin derinliklerinden gelen o kadim çağrıyla uyanır; işte Nevruz, tam da böyle bir uyanışın, yalnızca doğanın değil, hafızanın, kimliğin ve tarih boyunca türlü sınavlardan geçerek varlığını koruyan bir milletin içsel dirilişinin sembolü olarak, her yıl baharın eşiğinde yeniden doğar ve kendini hatırlatır. Rüzgârın Orta Asya bozkırlarında taşıdığı o eski kokuyu, atların nal sesleriyle yankılanan uçsuz bucaksız düzlüklerde yankılanan hayatın direncini ve göç yollarında şekillenen o büyük sabrı içinde barındıran bu kadim bayram, aslında sadece bir mevsim dönüşümü değil; insanın doğayla kurduğu o ilkel ama sarsılmaz bağın, ateşle arınmanın, toprakla yenilenmenin ve gökyüzüyle bütünleşmenin şiirsel bir anlatımıdır. Her yakılan ateşin etrafında toplanan insanlar, yalnızca ısınmak için değil, geçmişin karanlık dehlizlerinden bugüne taşınan bir hatırayı diri tutmak için bir araya gelir; çünkü o ateş, Ergenekon Destanı’nda eritilen demirin kızıllığını, çaresizlikten doğan umudu ve imkânsız gibi görünen bir kurtuluşun mümkün kılındığı o büyük iradenin sembolik devamıdır. Nevruz’un taşıdığı anlam, yalnızca bireysel bir sevinç ya da mevsimsel bir neşe ile sınırlı kalmaz; aksine, yüzyıllar boyunca farklı coğrafyalara savrulmuş Türk topluluklarının, diller değişse de kalplerin aynı ritimde attığını gösteren o görünmez bağı yeniden kurar ve hatırlatır ki, kimlik dediğimiz şey, yalnızca sınırlarla değil, ortak hatıralarla, ritüellerle ve zamanın aşındıramadığı değerlerle var olur. Bugünün hızla akan ve çoğu zaman insanı köklerinden koparan dünyasında, Nevruz gibi kadim gelenekler, birer hatırlatma işlevi görür; insanın sadece bugünün değil, geçmişin de taşıyıcısı olduğunu, her adımında atalarının izlerini taşıdığını ve her yeni başlangıcın aslında çok eski bir hikâyenin devamı olduğunu fısıldar. Belki de bu yüzden Nevruz, sadece baharın gelişi değil; unutulmuş olanın yeniden hatırlanması, kaybolduğu sanılan bağların yeniden kurulması ve insanın kendi özüne doğru yaptığı o uzun, sessiz ama derin yolculuğun en anlamlı duraklarından biridir. Ve her yıl 21 Mart geldiğinde, toprak uyanırken, ağaçlar tomurcuklanırken ve gökyüzü biraz daha aydınlanırken, aslında en çok insanın içindeki o kadim ses uyanır; ona kim olduğunu, nereden geldiğini ve hangi hikâyenin devamı olduğunu bir kez daha hatırlatır… Okuduğunuz için teşekkür ederim,  Zeynep Merçan