Annelik İzni 8 Haftadan 16 Haftaya, Babalık İzni 5 Günden 10 Güne Çıkarıldı! TBMM Komisyonunda Kabul Edilen Kanun Teklifi Aile ve Kadın İstihdamını Güçlendiriyor
Annelik İzni 8 Haftadan 16 Haftaya, Babalık İzni 5 Günden 10 Güne Çıkarıldı! TBMM Komisyonunda Kabul Edilen Kanun Teklifi Aile ve Kadın İstihdamını Güçlendiriyor
Annelik izni 8 haftadan 16 haftaya, babalık izni ise 5 günden 10 güne çıkarıldı. TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, doğum sonrası ücretli izin süresini toplam 24 haftaya (yaklaşık 6 ay) yükseltiyor. İşte tüm detaylar NetHaberler özel haberinde;
SonDakika: NetHaberler.Com’un edindiği bilgiye göre; 2 Nisan 2026 Perşembe günü TBMM komisyonunda kabul edilen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, kadın işçilerin doğum sonrası ücretli annelik iznini 8 haftadan 16 haftaya çıkarıyor. Böylece doğum öncesi 8 hafta ile birlikte toplam 24 hafta ücretli izin hakkı doğuyor. Babalık izni de özel sektörde 5 günden 10 güne yükseltilirken, koruyucu ailelere de 10 gün ücretsiz izin tanınıyor. Düzenleme, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın veri paylaşım yetkisini genişletiyor, konukevlerinde harçlık ödemelerini artırıyor, toplu taşıma işletmecilerine gelir desteği getiriyor ve Çocuk Koruma Kanunu’nda cinsel suçlulara yönelik katı kısıtlamalar getiriyor.
Annelik İzni Düzenlemesi: Tarihsel Gelişim ve Yasal Temeller
4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesinde uzun yıllardır doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta ücretli annelik izni uygulanıyordu. Çoğul gebeliklerde bu süre 18 haftaya çıkabiliyordu. Yeni teklifle doğum sonrası izin 16 haftaya çıkarılarak toplam süre 24 haftaya (6 ay) ulaşıyor. Sağlık durumu uygun olan anneler, doktor onayıyla doğumdan 2 hafta önce çalışabilecek ve kalan süre doğum sonrasına eklenecek.
Bu değişiklik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da paralel düzenlemeler getiriyor. Sigortalı kadınlar için geçici iş göremezlik ödeneği süresi de 24 haftaya (çoğul gebelikte 26 haftaya) uyumlu hale getiriliyor. Erken doğum durumunda kullanılmayan süreler otomatik olarak doğum sonrasına aktarılacak.
Akademik ve uluslararası perspektiften bakıldığında, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 183 sayılı Sözleşme’si asgari 14 haftalık annelik iznini zorunlu tutuyor ve 18 haftayı tavsiye ediyor. Avrupa Birliği 2019/1158 sayılı Direktifi ise ebeveyn izinlerini güçlendirerek toplumsal cinsiyet eşitliğini hedefliyor. Türkiye’de yapılan bu uzatma, ILO standartlarının ötesine geçerek AB ortalamasının (yaklaşık 18-20 hafta) üzerine çıkıyor. İsveç ve Norveç gibi ülkelerde annelik izni 40-52 haftaya kadar çıkabiliyor ve babalık izniyle birlikte ebeveyn izni paylaşılıyor. Türkiye’deki yeni düzenleme, bu ülkelerdeki “kullan-at” modeline değil, aile bütünlüğünü koruyan bir yaklaşıma işaret ediyor.
Uzmanlar, uzatılan iznin kadın istihdamını olumlu etkileyeceğini ancak tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. TÜİK 2025 verilerine göre 0-3 yaş çocuğu olan 25-49 yaş arası kadınların istihdam oranı sadece %26,9 iken erkeklerde %90,9. Annelik izninin 24 haftaya çıkarılması, annelerin iş gücüne dönüşünü kolaylaştırarak bu oranı artırabilir. Ancak kreş ve bakım hizmetlerinin yetersizliği hâlâ en büyük engel olarak görülüyor.
Babalık İzni Artışı: Ebeveyn Katılımı ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
İş Kanunu’nda yapılan en çarpıcı değişikliklerden biri babalık izninin 5 günden 10 güne çıkarılması. Kamuda zaten 10 gün olan bu hak, özel sektörde de eşitleniyor. Koruyucu aile olan işçilere de çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin verilecek. Bu düzenleme, babaların çocuk bakımındaki rolünü güçlendirerek toplumsal cinsiyet eşitliğine önemli katkı sağlayacak.
ILO verilerine göre dünya genelinde babaların sadece %10’u en az 10 günlük babalık izni kullanabiliyor. Avrupa’da İsveç ve İzlanda gibi ülkelerde babalık izni zorunlu ve tam ücretli uygulanıyor. Türkiye’deki bu artış, AB Direktifi 2019/1158 ile uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Akademik çalışmalar (örneğin Huerta ve diğerleri, 2013), babaların erken dönemde çocuk bakımına katılmasıyla annelerin ruh sağlığının iyileştiğini ve aile içi eşitliğin arttığını gösteriyor.
Sosyal Hizmetler Kanunu’nda Devrim Niteliğinde Değişiklikler
Teklif, Sosyal Hizmetler Kanunu’nda geniş veri paylaşımı yetkisi getiriyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sosyal yardım ve hizmetlerden yararlanan kişi ve hanelerin taşınır-taşınmaz, gelir-gider, varlık ve mali durumlarına ilişkin her türlü veriyi gerçek ve tüzel kişilerden, kamu idarelerinden ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait şirketlerden doğrudan talep edebilecek. Veriler elektronik ortamda işlenecek, arşivlenecek ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu şartları sağlandığında imha edilecek.
Konukevlerinde kalan geliri olmayan veya yetersiz geliri olan kadınlar ve çocuklarına net harçlık verilecek. Öğrenim gören veya çalışmayan çocuklara da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocuk bakım kuruluşlarındaki miktar kadar kesintisiz harçlık ödenecek. Bu değişiklikler, koruyucu ve önleyici sosyal hizmet modelini güçlendiriyor.
Geçiş Hükümleriyle Mağduriyet Önleniyor
Yeni düzenlemeler nedeniyle hak kaybı yaşanmaması için geçiş hükümleri getirildi. İsteğe bağlı sigorta ödemeleriyle ilgili eski talepler düşürülecek. Korunma kararı veya bakım tedbiri olan çocuklar için 5 yıllık süre şartı, yürürlük tarihine göre kademeli olarak 2-4 yıl olarak uygulanacak. Daha önce istihdam hakkından yararlanmamış hak sahipleri, 12 ay içinde başvurarak eski usullere göre istihdam edilebilecek.
Çocuk Koruma Kanunu’nda Cinsel Suçlulara Ağır Kısıtlamalar
Teklifle Çocuk Koruma Kanunu’na yeni bir hüküm eklendi. Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu ticareti, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme suçlarından kesinleşmiş mahkumiyeti olanlar, çocukların yoğun bulunduğu yerlerde (okul, kreş, yurt, spor okulu, internet kafe vb.) işletme, çalıştırma veya görev alma yasağı getiriliyor. Bu kişiler ruhsat alamayacak, mevcut ruhsatlar 6 ay içinde devredilmezse iptal edilecek.
Çalışanlar 6 ayda bir adli sicil belgesi ibraz etmek zorunda. Aykırılık halinde brüt asgari ücretin 3 katı idari para cezası kesilecek; 1 ay içinde düzeltilmezse 7 katı ceza uygulanacak ve ruhsatlar iptal edilecek. Bu düzenleme, çocuk güvenliğini maksimum seviyeye çıkarıyor.
Toplu Taşıma İşletmecilerine Gelir Desteği ve Darülaceze Bağışlarında KDV İstisnası
Katma Değer Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapılarak Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları KDV’den istisna tutuluyor. Toplu taşıma hizmeti veren belediye ve özel işletmecilere (şehir içi otobüs, deniz ulaşımı vb.) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesinden aylık gelir desteği ödenecek. Destek tutarı, taşıma kapasitesine göre farklılaştırılacak ve ilgili bakanlıklarca yönetmelikle belirlenecek.
Uluslararası Karşılaştırmalar ve Akademik Değerlendirme
Türkiye’deki bu düzenleme, ILO 183 sayılı Sözleşme ve AB 2019/1158 Direktifi ile büyük uyum gösteriyor. AB’de annelik izni ortalaması 18 haftayı aşarken, İsveç’te 480 günlük ebeveyn izni paylaşılıyor. Akademik literatürde (örneğin Strang ve Broekz, 2017), uzun annelik izninin kadın istihdamını artırdığı ancak bakım altyapısı olmadan ters etki yaratabileceği belirtiliyor.
Türkiye’de kadın istihdam oranı %36,8 seviyesinde. Yeni izin süreleri, annelerin iş gücüne dönüşünü kolaylaştırarak nüfus politikasına da katkı sağlayacak. Ancak uzmanlar, kreş sayısının artırılması ve babalık izninin daha uzun tutulması gerektiğini vurguluyor.
Beklenen Etkiler ve Toplumsal Yansımalar
Bu değişiklikler, aile bütünlüğünü güçlendirecek, kadın istihdamını teşvik edecek ve çocuk korumasını üst seviyeye taşıyacak. SGK ödemeleri artacak, ailelere mali yük azalacak. Ancak işverenler açısından istihdam maliyetleri yükselebilir. Geçiş hükümleri sayesinde mevcut hak sahipleri mağdur olmayacak.
www.NetHaberler.Com editörünün derlediği bu habere göre; annelik izninin 24 haftaya, babalık izninin 10 güne çıkarılması Türkiye’de sosyal devlet anlayışının önemli bir adımı. Sizce bu düzenleme kadın istihdamını ne kadar artırır? Babalık izninin daha da uzatılması sizce gerekli mi? Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi yorumlarda paylaşın, belki bir sonraki haberimizde görüşlerinize yer veririz!
#Annelikİzni #Babalıkİzni #Doğumİzni24Hafta #SosyalHizmetlerKanunu #ÇocukKorumaKanunu #TBMMKomisyonu #Sondakika #Haber #Gündem #Güncel #Haberler #SicakHaber #Keşfet #Keşfetteyiz #News #Canliyayin
Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.