Erken Emeklilik ve EYT Kapsamı

Erken Emeklilik ve EYT Kapsamı

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi bulunanlar için EYT yasasıyla yaş şartı kaldırıldı. Bu gruptakiler prim gününü (kadınlarda genellikle 5000-5975, erkeklerde benzer aralık) ve sigortalılık süresini (kadın 20, erkek 25 yıl) tamamladıklarında yaşa bakılmaksızın emekli olabiliyor.

1999 sonrası girişlerde ise yaş ve prim şartları devam ediyor. 1999-2008 arası girişlerde normal emeklilikte 7000 gün + kadın 58 / erkek 60 yaş; kısmi emeklilikte 4500 gün + 25 yıl sigortalılık + aynı yaşlar aranıyor. 2008 sonrası girişlerde prim günü 7200’e (SSK) veya 9000’e (Bağ-Kur) yükseliyor ve yaş kademeli olarak 65’e kadar artıyor.

Malullük Emekliliği Şartları

Malullük aylığında yaş şartı bulunmuyor. 5510 sayılı Kanun’a göre şartlar şöyle:

• Çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedildiğinin SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespiti
• En az 10 yıl sigortalılık ve toplam 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi
• Maluliyet nedeniyle işten ayrılma veya faaliyetin sona erdirilmesi
• Malullüğün ilk sigortalılık tarihinden sonra ortaya çıkmış olması

Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıllık sigortalılık süresi aranmıyor; 1800 gün prim yeterli kabul ediliyor. 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarında prim borcu bulunmaması da şart.

4200 Gün ve Engelli Emeklilik

Bazı engelli sigortalılar için prim gün şartları kademeli olarak 3600-4680 gün arasında değişiyor. Örneğin belirli dönemlerde yüzde 40-49 engellilik oranında 18 yıl sigortalılık + 4100-4200 civarı prim günü, yüzde 50-59’da 16 yıl + 3700-4320 gün, yüzde 60 ve üzerinde 15 yıl + 3960 gün gibi koşullar uygulanabiliyor. Bu şartlar sigorta başlangıç tarihine ve engellilik oranına göre farklılık gösteriyor.

Kadınlara Emeklilik Şartları

Kadın sigortalılar için genel kurallar sigorta başlangıç tarihine bağlı. 1999 öncesi girişte EYT kapsamında yaş şartı kalkabiliyor. 1999-2008 arası 7000 gün veya 4500 gün + 25 yıl + 58 yaş; 2008 sonrası 7200/9000 gün + kademeli yaş (58’den başlayıp 65’e yükselen) geçerli.

Doğum borçlanmasıyla üç çocuğa kadar 720’şer gün eklenebiliyor (öncesinde sigorta tescili şartıyla).

Ev Hanımlarına Emeklilik Şartları

Hiç çalışmamış veya uzun süre sigortasız kalmış ev hanımları için temel yol isteğe bağlı sigorta (4/b – Bağ-Kur). Şartlar:

• 18 yaşını doldurmuş olmak
• Zorunlu sigortalı bir işte çalışmamak
• Aylık prim ödemek

2008 sonrası ilk kez isteğe bağlı sigortaya girenler için:

• Tam aylık: 9000 gün (yaklaşık 25 yıl) + 58 yaş (kademeli yükselir)
• Kısmi aylık: 5400 gün (yaklaşık 15 yıl) + daha yüksek yaş (genellikle 61, üst sınır 65)

Aylık prim tutarı asgari ücretin belirli bir oranı üzerinden hesaplanıyor. “25 yıl evli kalanlara otomatik emeklilik” şeklinde dolaşan iddialar mevcut mevzuatta karşılık bulmuyor; yürürlükteki tek düzenli yol isteğe bağlı sigorta.

Emeklilik hakkının tespiti için kişilerin kendi sigorta giriş tarihi, prim dökümü ve statüsünü (4/a, 4/b veya 4/c) e-Devlet veya SGK üzerinden kontrol etmesi gerekiyor. Şartlar kişiye özel olduğundan kesin sonuç için SGK’ya başvuru yapılması öneriliyor.