Öğrenci affı: YÖK Yükseköğretim Öğrenci Affı Düzenlemesini açıkladı

Resmi Gazeteden yayınladı: YÖK’ten Yükseköğretimde Öğrenci Affı Düzenlemesi: Detaylar ve Başvuru Şartları

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), yükseköğretim kurumlarında çeşitli nedenlerle öğrencilik hakkını kaybedenlere yeniden öğrenime dönme imkanı sağlayan kapsamlı bir düzenlemeyi duyurdu. “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kanun, hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü kademelerde ilişiği kesilen öğrencilere önemli bir fırsat sunuyor. YÖK’ün yazılı açıklamasına göre, kanunda belirtilen istisnalar dışında kendi isteğiyle ilişiğini kesenler de dahil olmak üzere birçok öğrenci bu haktan yararlanabilecek. Düzenleme, 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenime başlama imkanı getiriyor ve yükseköğretim sisteminde önemli bir reform olarak değerlendiriliyor.

Öğrenci Affının Kapsamı ve Yararlanabilecek Gruplar

Yeni düzenleme, yükseköğretim kurumlarında öğrencilik hakkını kaybeden geniş bir kitleyi kapsıyor. Hazırlık sınıflarından lisansüstü programlara kadar tüm kademelerde, çeşitli sebeplerle ilişiği kesilen öğrenciler yeniden üniversiteye dönebilecek. Kanunda açıkça istisna tutulan durumlar dışında, kendi isteğiyle ilişiğini kesenler de bu haktan yararlanabilecek. Ayrıca bir yükseköğretim programını kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar da yeniden öğrenim hakkından faydalanabilecek.

Bu kapsam, öğrencilerin eğitim hayatlarının beklenmedik nedenlerle kesintiye uğraması durumunda ikinci bir şans tanıyor. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın da vurguladığı gibi, düzenleme yükseköğretimle bağı kopan gençler için kritik bir fırsat. Öğrenciler, ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları kurumlara başvurarak süreçlerini başlatabilecek. Düzenlemenin amacı, hiçbir gencin hayalinin yarım kalmaması ve eğitim yolculuğunun sürdürülebilir hale getirilmesi olarak ifade ediliyor. Bu sayede binlerce öğrenci, 2026-2027 akademik yılında yeniden derslere başlama imkanı bulacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar da düzenlemeden yararlanabilecek. Bu gruptaki kişiler, terhislerini takip eden iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde haklarını kullanabilecek. Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilecek. Böylece askerlik nedeniyle eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalanlar da sisteme kolayca dönebilecek.

Başvuru Süreci ve Önemli Tarihler

Öğrencilerin yeniden öğrenim hakkından yararlanabilmeleri için belirli süreler içinde harekete geçmeleri gerekiyor. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvuru yapılması şart. Başvurular, öğrencinin ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak. Bu süreçte belgelerin eksiksiz hazırlanması ve kurumların duyurularının takip edilmesi büyük önem taşıyor.

Düzenlemeden yararlanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Askerde olanlar için ise terhis sonrası iki aylık ek süre tanınıyor. Bu net takvim, öğrencilerin planlama yapmasını kolaylaştırıyor. YÖK, başvuruların adil ve şeffaf şekilde yürütülmesi için kurumlara rehberlik edecek. Öğrencilerin, kendi durumlarını detaylı şekilde inceleyerek başvuru yapmaları öneriliyor. Zamanında yapılan başvurular, sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlayacak ve mağduriyetlerin önüne geçecek.

Başvuru döneminde üniversitelerin web siteleri ve öğrenci işleri birimleri aktif şekilde bilgilendirme yapacak. Öğrencilerin, kanunun istisnalarını dikkatle okuyarak kendi uygunluklarını teyit etmeleri kritik. Bu adımlar, affın amacına uygun şekilde hayata geçirilmesini destekleyecek.

Yatay Geçiş ve Açıköğretim İmkanları

Düzenleme, yeniden öğrenci statüsü kazananlara ek fırsatlar da sunuyor. Belirli şartları sağlayan öğrenciler yatay geçiş hakkından yararlanabilecek. Buna göre, ÖSYS/YKS puanlarının giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olması halinde, öğrenciler bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınarak belirlenecek.

Ayrıca, düzenlemeden yararlanarak bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu geçişlere ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi YÖK’te olacak. Açıköğretim imkanı, özellikle çalışma hayatı veya coğrafi engeller nedeniyle örgün eğitime devam etmekte zorlanan öğrenciler için önemli bir alternatif oluşturuyor.

Bu esneklikler, öğrencilerin kariyer hedeflerine daha uygun programlara yönelmesini sağlayacak. Yatay geçiş ve açıköğretim seçenekleri, affın sadece geri dönüş değil, aynı zamanda yeniden yönlendirme imkanı da sunduğunu gösteriyor. Üniversiteler, kapasitelerini göz önünde bulundurarak bu talepleri değerlendirecek.

Kapsam Dışı Tutulan Durumlar ve Kurumlar

Geniş bir öğrenci grubuna yeniden öğrenim hakkı tanıyan düzenleme, bazı istisnalar da içeriyor. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar düzenlemeden yararlanamayacak. Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirtilen suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu’nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında tutulacak.

Anayasa’nın 132’nci maddesi uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesi’ne (MSÜ) bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler kapsam dışında bırakıldı. Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte iken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da düzenleme hükümleri uygulanmayacak. Bu istisnalar, güvenlik ve özel statülü kurumların yapısını koruma amacını taşıyor.

Azami Öğrenim Süresi Dolduranlara Ek Haklar ve YÖK Başkanı’nın Değerlendirmesi

Kanunla, öğrenci affından bağımsız olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44’üncü maddesinde de önemli bir değişiklik yapıldı. Azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilecek. Teorik ve uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime veya intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olmuş öğrencilere ise uygulamalı/intörn eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Buna karşılık azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek. Söz konusu düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları YÖK tarafından belirlenecek.

YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, düzenlemenin yükseköğretimde kapsamlı bir öğrenci affı getirdiğini belirtti. Hazırlık ve intibak dahil olmak üzere ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde ilişiği kesilen öğrenciler ile bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği halde kayıt yaptıramayan gençlere, kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde yükseköğretime yeniden dönme imkanı sunulduğunu aktardı. Özvar, “Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz. Öğrencilerimizi yeniden üniversitelerimizde görmekten büyük mutluluk duyacağız. Hayırlı olsun.” ifadelerini kullandı. Bu sözler, düzenlemenin arkasındaki temel motivasyonu net şekilde ortaya koyuyor.

Sonuç olarak, YÖK’ün duyurduğu öğrenci affı, yükseköğretim sisteminde yeni bir sayfa açıyor. Dört aylık başvuru süresi, yatay geçiş ve açıköğretim seçenekleri ile son sınıf öğrencilerine tanınan ek haklar, sürecin kapsamlı olduğunu gösteriyor. Öğrencilerin, istisnaları dikkate alarak zamanında başvuru yapmaları, bu fırsatı değerlendirmeleri için kritik. Düzenleme, eğitim hayatına ara vermek zorunda kalan binlerce gencin yeniden sisteme katılmasını hedefliyor ve yükseköğretimin kapsayıcılığını güçlendiriyor. Güncel başvuru detayları için ilgili üniversitelerin resmi duyurularının takip edilmesi öneriliyor.