AKSAÇLILARIN YERİNİ AKSAKALLILAR MI ALDI?

AKSAÇLILAR DÖNEMİ BİTTİ Mİ? TÜRKİYE’DE “AKSAKALLILAR” DÖNEMİ TARTIŞMASI

Taner AKKUŞ | Özel Haber

DEVLET AKLINDA TARİHİ DÖNÜŞÜM: AKSAÇLILARDAN AKSAKALLILARA!

Türkiye’de son yıllarda yaşanan siyasi, toplumsal ve kurumsal gelişmeler, kamuoyunda yeni bir dönem tartışmasını beraberinde getirdi. Siyaset bilimciler, akademisyenler ve farklı düşünce çevrelerinin değerlendirmelerine göre, uzun yıllar devlet politikaları üzerinde etkili olduğu öne sürülen klasik ulusalcı ve laik-milliyetçi anlayışın etkisi giderek azalırken, milli kimliği manevi değerlerle birlikte ele alan yeni bir yaklaşımın daha görünür hâle geldiği ifade ediliyor.

Aksakallılar kimlerdir, ne demek? 

Aksakallılar, Türk devlet geleneğinde bilgelik, tecrübe, istişare ve manevi rehberliği temsil eden saygın kanaat önderleridir. Tarih boyunca toplumsal uzlaşıya katkı sağlayan, devlet aklına yol gösteren ve milli-manevi değerleri önceleyen sembolik bir otorite olarak kabul edilirler.

“Ekrem Erdem, Celal Adan, Oğuzhan Asiltürk, Doğu Perinçek ve Binali Yıldırım gibi Aksaçlıların döneminden, Bilal Erdoğan, Hakan Fidan ve Berat Albayrak gibi Aksakallılar dönemine geçildiği gözlemlenmektedir.”

Devlet anlayışında yeni paradigma mı oluşuyor?

Son dönemde kamu yönetiminden dış politikaya, eğitimden kültürel politikalara kadar birçok alanda atılan adımların, Türkiye’nin yeni bir yönetim anlayışına yöneldiği şeklinde yorumlandığı görülüyor. Özellikle Türk dünyası, Turan vizyonu, ortak tarih ve medeniyet bilinci, aile yapısının korunması ve milli-manevi değerlerin güçlendirilmesine yönelik söylemlerin önceki dönemlere kıyasla daha belirgin hâle geldiği değerlendiriliyor.

Bu çerçevede bazı yorumcular, geçmişte “ak saçlılar” olarak anılan geleneksel devlet aklının yerini, tarihsel olarak Türk devlet geleneğinde bilgelik, istişare ve manevi rehberliği temsil eden “aksakallılar” anlayışının almaya başladığını öne sürüyor. Ancak bu değerlendirme, resmi bir devlet politikası değil; siyasal dönüşümü açıklamaya çalışan bir yorum olarak öne çıkıyor.

Eğitim politikaları tartışmanın merkezinde

Son günlerde kamuoyunda en çok konuşulan başlıklardan biri de İstanbul Valiliği’nin okullardaki mescit düzenlemelerine ilişkin yazısı oldu. İstanbul Valisi Davut Gül’ün imzasıyla gönderilen yazıda, yeni yapılacak okul projelerinde yeterli kapasitede mescit planlanması ve mevcut okullarda uygun alanların cuma namazı için kullanılabilecek şekilde düzenlenmesi istendi.

Söz konusu uygulama, bazı kesimler tarafından milli ve manevi değerlerin kamusal alandaki görünürlüğünü artıran bir adım olarak değerlendirilirken, bazı çevreler ise laik eğitim anlayışı açısından farklı görüşler dile getirdi. Böylece eğitim politikaları da ideolojik dönüşüm tartışmalarının önemli başlıklarından biri hâline geldi.

Türkiye’de ideolojik dengeler yeniden mi şekilleniyor?

Uzmanlara göre Türkiye’de yaşanan değişim, klasik sağ-sol ayrımının ötesinde; milli kimlik, devlet anlayışı, dini referanslar ve jeopolitik vizyon ekseninde yeni bir denge oluşturuyor. Savunma sanayisindeki yatırımlar, Türk Devletleri Teşkilatı’nın güçlenmesi, yerli teknoloji hamleleri ve aile politikalarına verilen önem de bu dönüşümün parçaları olarak değerlendiriliyor.

Buna karşılık bazı siyaset bilimciler ise bu sürecin yeni bir ideolojik kırılmadan ziyade, değişen siyasi konjonktürün doğal sonucu olduğunu ve kalıcı sonuçlar çıkarabilmek için uzun vadeli kamu politikalarının izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

“Aksakallılar dönemi” söylemi ne anlama geliyor?

“Aksakallılar dönemi” ifadesi, bugün için hukuki veya resmi bir tanımlama niteliği taşımıyor. Daha çok Türkiye’de milli-manevi değerleri önceleyen, tarihsel devlet geleneğini modern yönetim anlayışıyla buluşturmaya çalışan yeni bir toplumsal ve siyasal eğilimi ifade eden sembolik bir kavram olarak kullanılıyor.

Önümüzdeki yıllarda eğitimden ekonomiye, dış politikadan kültürel yaşama kadar atılacak adımlar, Türkiye’nin gerçekten yeni bir ideolojik kabuk değişimi yaşayıp yaşamadığını daha net ortaya koyacak. Tartışmalar sürerken, görünen o ki “aksakallılar dönemi” söylemi, Türk siyasetinde ve kamuoyunda daha uzun süre konuşulmaya devam edecek.

Aksakallılar Dönemi: Son dönemde siyasi kulislerde dile getirilen değerlendirmeler ve kamuoyundaki gözlemler doğrultusunda, Bilal Erdoğan, Hakan Fidan ve Berat Albayrak gibi isimlerin önümüzdeki süreçte daha görünür ve etkili roller üstlenebileceği yönünde yorumlar yapılmaktadır. Bu değerlendirmeler, haberi hazırlayanın siyasi analizler, kulis iddiaları ve hayatın olağan akışı çerçevesindeki gözlemlerine dayanmaktadır.

Kaynak: Taner AKKUŞ